KÖYÜMÜZDE HALICILIK

Köyümüzde el sanatları çok gelişmiştir. Köyde halı dokumacılığı büyük bir geçim kaynağını oluşturmaktadır. Özellikle dokunan ipek halıların kalitesi ve dokumu Istanbul'da ve Avrupa'da bir çok alıcı bulmaktadır. Santimetrekareye atılan düğüm sayısı göz önüne alındığında ünlü iran halıları ile boy ölçüşebilecek kalitede halılar dokunmaktadır. Bu amaçla köyümüzde pek çok tezgah ve halıhaneler  bulunmaktadır. Köyün genç kadınları ve kızları bu alana rağbet etmekte ve geçim kaynağını temin etmektedirler.Atölyelerde yapılan yalı dokumacılığının yanı sıra neredeyse her evde bir halı tezgâhı bulunur.  Genç kız ve kadınlarımız yaklaşık 40 yıldır evlerinde ve kiralan köy binasında ipek halı dokumaktadırlar.. Firmadan, dokudukları sıra başına ücret alan bayanlarımız hem aile bütçesine katkıda bulunmakta hem de boş zamanlarını değerlendirmektedirler. El emeği göz nuruyla ipek halı yapan bayanlarımız sayesinde birçok ev muhteşem halılarla süslenmektedir. Bir sanatın Yalova’da yaşatılmasını sağlamalarından dolayı da büyük mutluluk yaşadıkları belirten köylü bayanlar, çocuklarına da bu işi öğreterek mesleğin ilimizde devam etmesini sağlamayı amaçlamaktadırlar.
El sanatları uzmanı Kenan ÖZBEL, köyümüzde ilk defa hali tezgahlarnı getirip kurmuştur. Türkiye'de ilk defa meclis karari ile kendisine profosör ünvanı verilen kişidir.

Ankara'daki Kocatepe Camii'nin nakışlarını kendisi ve karısı bizzat yapmışlardır. Kenan ÖZBEL KafKas kökenli olup mezarı Göneyköy'dedir.

Köyümüzde ülkemizin en nadide halıları elle dokunmaktadır.Özellikle 1960'tan sonra Sugören halıcılığında büyük bir canlanma görülmüştür.  Uşak, Gördes, Bergama ve Saray halıları örnek alınarak özgün motifler oluşturulmuştur.

Bursa ipeğinden dokunan çok değerli halılar yurtiçinde ve yurtdışında kolaylıkla alıcı bulmuşlardır. İpek Sugören halılarında santimetre karede ortalama 100 düğüm bulunur. Çok ince ve çok değerli olan bazı halılarda santimetre karedeki düğüm sayısı 400'ü geçmektedir. Bu halılarda gül, karanfil, lale, erik ağacı motifleri çoğunluktadır. Kimi halılarda çerçeve içine alınmış eski harfli yazılara ya da çiçek motifleri arasına yerleştirilmiş hayvan motiflerinden oluşan değişik kompozisyonlarda bulunur.


1970'li yıllarda özel sektörün ipek halıya yatırım yapmasıyla hızlanan sektör 1980'li yıllarda zirveye varmıştır. Fakat 1990'lı yıllarla birlikte gerek bazı kişilerin işin sanat yönünü bırakıp sadece para yönüyle ilgilenmesi, gerekse yurtdışında dokunan kalitesiz halıların Sugören halısı adı altında piyasaya sürülmesiyle halıcılık sektöründe belli bir gerileme söz konusudur

Halıcılık atalarımızın geçmişten günümüze özenle yaşattığı bir sanattır. Dünyada bilinen ilk el halıları Orta Asya'da Türkler tarafından dokunmuştur. Bu halıların günümüze kadar ulaşabilmiş en eski örneğinin MÖ 6-5. yüzyıllarda yapılmış olduğu ve halen Leningrad müzesinde saklandığı bilinmektedir. Orta Asya'nın kurak bölgelerinden batıya göç eden Türkler, kültürlerini, sanatlarını, folklörlerini de yanlarında taşımışlar ve yeni yerleştikleri bu verimli topraklarda yeni motiflerle, yeni renklerle geleneksel olan bu halk sanatlarını daha da zenginleştirmişlerdir.

 

Günümüzde 36 değişik yörede dokunan Türk halılarının en nadide örnekleri tarihi ipek yolu üzerinde yer alan İstanbul'un hemen yanıbaşında  Sugören'de hayat bulmuştur.  Sugören halıları, geleneksel Anadolu halıcılığının yüzyılımızdaki sentezidir. Saf İpekten veya pamuk çözgülük üzerine yünden dokunan Sugören halıları için ülkenin dört bir yanına  yoğun bir çalışmayla  birbirinden güzel motifler tasarlanmıştır. Sugören halılarında, sanatının her dalında doğayı kucaklayan Osmanlı toplumunun  özelliklerini gösteren motifleri ve diğer geleneksel sanatlarımızda olduğu gibi tasavvuf kültürümüzden gelen sonsuzluk temasını bulmak mümkündür. Desenler, sonsuzdan gelirmişcesine bordürden halıya girmekte ve tekrar öteki bordürden sonsuza doğru gidercesine kaybolmaktadır. Sugören halılarında başta lale, goncagül, yaprak, karanfil, sümbül, badem, çiçek buketleri olmak üzere ikiyüzden fazla çiçek motifi kullanılır; ve bu motifler bir araya gelerek eşsiz desenler oluşturur. Bir çiçek cümbüşüne dönüşmüş Sugören halılarına her dokunuşta bir çiçek yumuşaklığı; üzerinde her gezinişte bir gülistan ferahlığı hissedilir.

Dünya halı experlerinin kalitesini hayranlıkla dile getirdikleri Sugören halılarına, dokunuş tekniği ve malzeme kalitesiyle diğer pek çok halı üreticisi yabancı ülkelerce gıpta edilmiş ve her ne kadar kalitesine ulaşamamışlarsa da, desenlerini kendi ürünlerine yansıtmaya çalışmışlardır. Günümüzde Avrupa ve Amerika gibi, el halılarının büyük miktarda alıcı bulduğu pazarlarda Sugören halılarının kopyalarını dahi görmek mümkündür. Bir çok halı üreticisi ülkelerce kopyalanmaya çalışılan Sugören halıları, kopyalanamaz özelliğini sadece desenlerinden değil; Bursa ilimizin yemyeşil ve tazecik dut yapraklarıyla beslenmiş ipek böceklerinin kozalarından elde edilen dünyanın en yüksek kalitesindeki filatör ipeğinden de almaktadır.

Bıkmadan, usanmadan metrekaresine bir milyon çift düğüm atılarak yaklaşık on ayda dokunan Sugören halılarının her aşaması kendine has bir takım teknik özellikler ve çalışmalar da gerektiriyor. Sugören ve civarında yeteneklerini ve bilgilerini nesillerinden alan genç kızlarımızın dokudukları, dokurken de ayrılığı ve kavuşmayı; acıyı ve sevinci; hasreti ve sevgiyi; dileklerini ve özlemlerini her bir ilmeye işledikleri halıların orijinal olma özelliği ancak bu yörede dokunan halılara ait kalıyor. Dokudukları halılara Sugören imzasını da gururla atıyorlar. Bu çalışma da ancak bu el sanatının küçük yaşlarda öğrenilmesiyle başarılıyor. Sugörenli genç kızlarımız dört nesildir  Sugören halılarının bu haklı övgüsünü geleceğe taşıyorlar. Dün atalarından dedelerinden aldıkları mesleki becerilerini, bugün, bütün incelikleriyle gelecek nesillere aktarmaya kararlılar.
 

 Sugören halısının tarihinde  her desen, her motif bir simge olmuştur. Örneğin ; lale,sevgi ve barışı; sümbül, aşkı; beyaz gül, sevgiyi; yabani gül, hasreti anlatmıştır genç kızların elleriyle dokudukları halılarda. Kırmızı ve laciverdin geleneksel olduğu halılarda motif renkleri olarak çok zengin bir renk ahengi ilk bakışta göze çarpmaktadır. Her halıda otuzu aşkın rengin ahenkle dans edişinin uyumudur bu...

İstanbul'dan  iki saatlik bir yolculukla varabileceğiniz Sugören köyü büyük şehrin gürültüsünden kaçıp doğayla, tarihle, sanatla kucaklaşmak isteyen kültür hayranları için ideal bir mekan. Geleneksel el sanatının doruğa eriştiği  güzel köyümüz,  görülmeye değer.